Crypto erfenis doorgeven aan volgende generatie? 5 tips

Crypto erfenis verdelen over je nabestaanden

Hoe zorg je ervoor dat je nabestaanden bij je crypto erfenis komen na overlijden?

Tip voor notarissen en uitvaartverzorgers

Cryptovaluta geven veel vrijheid. Dat is de reden waarom ze zo ongekend populair zijn: je bent in feite je eigen bank, want je beheert jouw eigen wallet met crypto valuta. Bitcoin is de beste investering van het afgelopen decennium. Wie in 2010 bitcoin kocht, heeft nu een rendement van 12 miljoen procent behaald. Het woord begint ook niet zomaar met ‘crypto’, dat cryptografisch versleutelen betekent. Jij en jij alleen bepaalt zo wie er later toegang krijgt tot je crypto erfenis. Een crypto erfenis is na overlijden terug te halen met het unieke wachtwoord -de zogenaamde private key- bestaande uit een combinatie van 12 of 24 woorden. Schrikbarend feit* is, dat slechts 22% van de Nederlandse crypto bezitters een testament heeft… Nog opvallender is, dat maar 3% hierin laat opnemen wat er met hun crypto’s moet gebeuren.

Hoe bekend is de crypto erfenis na overlijden?

Een crypto erfenis is zelden bekend na overlijden

Ruim 1,6 miljoen Nederlanders** hebben zo’n €900 miljoen belegd in bitcoins en andere crypto’s. Je virtuele bitcoin portefeuille kan zo een flinke erfenis betekenen. Maar hoe zorg je er nu voor dat je nabestaanden hier ook bij kunnen? Volgens onderzoek* weet 10 procent niet eens dat de eigen partner cryptomunten bezit. Opvallend is dat 55-plussers dubbel zo vaak als twintigers delen dat ze crypto’s bezitten.

Het is daarom belangrijk dat notarissen en uitvaartverzorgers bij het in kaart brengen van wensen en wilsbeschikkingen óók doorvragen naar mogelijke crypto investeringen van kinderen en kleinkinderen.

Twintigers en dertigers vertellen minder vaak over hun crypto erfenis

Welke leeftijden vertellen het meeste over de crypto erfenis?

Als nabestaanden niet bij het wachtwoord kunnen, vervalt de crypto erfenis voor eeuwig. Veel nabestaanden zullen er niet eens naar gaan zoeken… Daardoor dreigen op termijn tientallen miljoenen euro’s aan virtuele munten te vervliegen. Dat besef leeft niet bij alle Nederlandse eigenaren van crypto munten. Zo’n 40 procent van crypto bezitters heeft helaas ook (nog) niets geregeld voor de overdracht bij overlijden. Zij bewaren hun wachtwoorden niet op een plaats waar familie of naasten erbij kunnen.

Wist je dat je binnen vijf stappen voorkomt dat crypto’s na overlijden verloren raken?

 

 

Wat gebeurt er met crypto erfenis na overlijden?

Wat zijn cryptovaluta?

Een crypto is een valutasoort die digitale bestanden gebruikt als geld. Het kan gebruikt worden als investering, of als betaalmiddel bij het online kopen van spullen en services. Crypto’s werken door een technologie die blockchain heet. Dit is een decentrale technologie, verspreid over veel verschillende computers, die online transacties opslaat en registreert. Het voordeel is dat deze niet door één enkele persoon, bank of regering beheerd worden. Populaire cryptomunten zijn Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH), Cardano (ADA), Binance coin (BNB), Polkadot (DOT), Chainlink (LINK), Litecoin (LTC) en XRP (XRP).

Hoe zit het met de beveiliging?

Een belangrijke eigenschap die crypto’s zo aantrekkelijk maakt is de beveiliging. Gewoonlijk worden de digitale bestanden aangemaakt met behulp van dezelfde methode als cryptografie (waarmee je gevoelige informatie verbergt door de herkomst van gegevens ondeelbaar te maken). Bitcoins bijvoorbeeld worden opgeslagen in een virtuele wallet, die twee sleutels heeft – een openbare (public key) en een privé sleutel (private key).

De public key is een serie karakters die zichtbaar is voor iedereen en dient als adres om Bitcoins te versturen en te ontvangen.

Daarentegen is de private key de enige toegang tot de volledige inhoud van iemands Bitcoin wallet.

Wanneer een crypto bezitter overlijdt…

  • Crypto tegoeden worden volgens het testament van de eigenaar nagelaten. Of volgens het Erfrecht, als de overledene geen testament had opgemaakt.
  • Net als voor iedere erfenis, betaal je over crypto’s erfbelasting. Hoeveel dit is, hangt af van de dagwaarde en jouw relatie tot de overledene. Bijvoorbeeld: partners en kinderen betalen de helft (10-20%) vergeleken met verdere afstammelingen (kleinkinderen en overige erfgenamen (30-40%). Check voor actuele informatie altijd de Belastingdienst.
  • Een geërfde crypto erfenis kun je direct verkopen. Voor bedragen groter dan €10.000 moet je wel een trader account (laten) aanmaken, omdat de herkomst van de munten geverifieerd moet worden.

Wat is het probleem?

Als de eigenaar van een crypto wallet komt te overlijden, krijgen zijn nabestaanden of executeurs niet zomaar toegang tot de private key. En als die private keys onbekend of zoekgeraakt is, blijft de crypto erfenis ook voor altijd ontoegankelijk. Het veilig nalaten van een private key ondermijnt in wezen het meest karakteristieke van cryptovaluta: het veiligheidsaspect van de investering. Ons Erfrecht helpt in dit opzicht nog niet echt mee, want kan de laatste technologische ontwikkelingen in de wereld van crypto valuta niet bijbenen. Ondanks de Europese en nationale regulering van crypto currencies die sterk in ontwikkeling zijn, blijft rechtsonzekerheid van de vermogensrechtelijke status van crypto valuta de komende jaren een probleem.

De drie soorten crypto wallets in Nederland

Schrikbarend feit voor veiligste crypto erfenis toegang, is dat hardware wallets het minste gebruikt worden in NL

Online wallets bieden nooit echt toegang tot de private key. Hun coins staan opgeslagen bij een online beurs (exchange), die zelfs regelmatig gehackt kan worden.

Bij een digitale wallet krijg je altijd toegang tot je private key, zelfs als pc stuk gaat.

Bij de veiligste keuze, een hardware wallet, wordt de private key offline bewaard. Vergelijk dit met een fysieke sleutel waarmee je aantoont dat je eigenaar bent van crypto’s die op de blockchain staan.

 

Gebruikersvoorwaarden

Als de wallet van een overledene beheerd werd door een third party zoals een online beurs buiten onze landsgrenzen, wordt de toegang bepaald door de geldende gebruikersvoorwaarden. Dit kan leiden tot het weigeren van toegang voor de advocaat of executeur testamentair van de overledene. Deze zal dan niet kunnen inloggen om de crypto erfenis af te wikkelen, omdat daarmee de gebruikersvoorwaarden van de informatiedienstverlener overtreden worden. Het inloggen op andermans account zonder specifieke volmacht overtreedt ook sectie 1 van de Computer Misuse Act 1990 en mogelijk meerdere Computer Fraud and Abuse Acts in de Verenigde Staten en andere lokale wetten, afhankelijk van het geldende recht van het betreffende account.

Hoe voorkom je dat crypto erfenis verweesd achterblijft?

Je kunt vijf praktische stappen nemen om te voorkomen dat een waardevolle crypto erfenis verloren raakt na overlijden:

  1. Vertel tijdig en duidelijk over je crypto bezit aan je vertrouwenspersoon – degene die wanneer je overlijdt of wilsonbekwaam zou worden namens jou toegang krijgt tot je crypto erfenis.
  2. De makkelijkste manier is om ergens handgeschreven instructies te bewaren, maar dat is een kleine garantie voor toegang in de toekomst. Een alternatief is het opslaan van je personal key op een memory stick, of ergens op je computer, maar ook hiervoor geldt dat je er zeker van moet zijn dat je vertrouwenspersoon daar ook bij kan en alle bijgewerkte wachtwoorden heeft. Beter is het om gebruik te maken van een digitale opslag of kluis, waarin je ook andere wachtwoorden bewaart. Zelfs zaken zoals foto’s, documenten, contacten et cetera. Met een dergelijke kluis hoef je maar één set inloggegevens te delen met je gewenste vertrouwenspersoon, die daarna over je aangewezen digitale nalatenschap kan beschikken.
  3. Als je crypto valuta bezit, zorg er dan voor dat je notaris meedenkt bij het schrijven van je testament. Hou de inhoud van je crypto tegoeden buiten het testament, maar leg vast in het testament of bijvoorbeeld een wilsbeschikking of codicil wat jouw instructies en personal key zijn. Deze gelden voor je executeur testamentair, die dan precies volgens de wensen van de overledene kan handelen om zijn of haar digitale nalatenschap te vererven.

    Een optie is om een deel van die personal key op te nemen in het testament of codicil, en het andere deel aan de executeur te geven.

  4. Verder kun je ervoor kiezen om de personal key van een wallet in depot te geven bij de notaris. De notaris kan met deze gegevens een akte van depot opstellen. De akte van depot wordt geregistreerd bij het Centraal Testamentenregister (CTR). Hierdoor zijn de gegevens terug te vinden na het overlijden van de bezitter van cryptocurrencies.
  5. Het blijft ironisch dat we het bewaren van toegangscodes tot ons digitale geld nog zo omslachtig via briefjes en externe kluizen proberen. De meest vernieuwende, gebruiksvriendelijke manier om grip te houden op je wachtwoord updates en backups is de app Vault12. Hier heeft de crypto bezitter zelf de volledige controle, complete privacy en betrouwbaarheid over het beheer van de crypto nalatenschap. Het werkt laagdrempelig doordat vrienden, familie en overige applicaties aangewezen worden als beheerder mocht je komen te overlijden. De privacy keys tot jouw crypto erfenis worden verdeeld over de verschillende beheerders. Het idee hierachter is dat de sociale controle ervoor zorgt dat je crypto erfenis goed terecht komt.

 

*Uit onderzoek onder ruim 1.100 Nederlandse Bitcoin-eigenaren door BLOX ❤ ₿ -een Bitcoin (kennis)platform met 400.000+ gebruikers.

**Naar onderzoek voor AFM door Ipsos (december 2021) | Doorlopend onderzoek ‘Crypto Investor 2021’ door Kantar (onder 43K+ Nederlanders, waarvan 4,7K+ crypto beleggers).

Sommige rechten voorbehouden

Dit werk valt onder een Creative Commons naamvermelding 4.0 Internationaal licentie. Je mag (afgeleide werken van) dit artikel delen met onze naamsvermelding, maar let op: zonder toestemming vooraf van de auteur mag je géén gebruik maken van deze tekst voor commerciële doeleinden.

Even voorstellen

Je kunt bij ons terecht voor een veilig & tijdig afscheid van de digitale ik. Want wat mag er later gebeuren met je opgebouwde e-footprint? Wie bepaalt jouw #outofofficeforever ? Jij zelf natuurlijk!

Wij helpen met het organiseren van je digitale leven en de garantie dat niemand zomaar in je smartphone of bijvoorbeeld cloud kan zonder jouw toestemming vooraf. Andersom regelen we dat je dierbare digitale herinneringen terecht komen bij je geliefden.

Ons team in Amsterdam is er ook voor professionals en (uitvaart)zorgverleners die training, templates en gesprekstechnieken wensen op dit gebied.

Meer weten? Bel of mail ons, of kom langs bij onze Helpdesk.